Afloscampagne banken

"Bedoelt u afvalcampagne?" vroeg Google me. Nee, ik was op zoek naar het nieuwsbericht over de afloscampagne die de banken gestart zijn. Ik denk dat het best een goede zaak is hoor die campagne. Prima om mensen ervan bewust te maken dat de aflosvrije hypotheek die ze hebben ooit afgelost moet worden. En nog wat meer van die dingen.

Toch kan ik niet nalaten om te denken "What's in it for them?" Waarom komen de banken nu met deze campagne? Zou de rente omhoog gaan?

Het brandt

Ik voel me als een kind dat net uit de chocolade-limonadezee is gestapt. Ik zwaai nog even naar de lieve olifant achter het stuur van de trein. Ik houd namelijk van warmte. Elke zomerse dag is een cadeautje. Het waren er uitbundig veel dit jaar en de hitte was hemels. Maar ja. Hoewel het weer nog steeds mooi is, en het uit de wind in de zon nog best lekker is, is het toch echt wel afgelopen met in een shirtje en korte broek op slippers lopen. Als je ergens heengaat, moet je weer bedenken hoe koud het op de terugweg zal zijn, of je extra kleren mee moet nemen. Dat soort dingen.

Dus ik heb mijn muts weer tevoorschijn gehaald en overal in huis slingeren sjaals. De kapstok hangt overvol met jassen, want soms kan dat zomerding (wat je de hele zomer niet gedragen hebt) nog wel en soms heb je toch echt al een warmere of nog warmere nodig. Ik tenminste. Gedoe (een beetje).

Wat ik wel heerlijk vind, is dat de open haarden weer branden. De geur van brandend hout, de roodgloeiende straling. De verwarming hoeft nog niet aan. Ik kan uren kijken naar de choreografie van de vlammen. Het vervelende is dat sommige mensen er last van hebben. Nou is onze schoorsteen vrij hoog dus ik hoop dat dat betekent dat onze rook en daarmee de overlast overwaait. Want ik geniet er zo van, van dat heerlijke knapperende vuurtje.

Schenken

Zoals gezegd ga ik volgende week met mijn vader naar een avond over schenken en erven. Gisteren deelde ik mijn voorbereiding over het onderwerp erven. Vandaag schenken.

Mijn ouders geven hun geld liever aan ons dan aan de overheid. Dus met die insteek ben ik erin gedoken. 

'Gewone' schenking

Een schenking van je ouders is tot €5.363 per jaar vrijgesteld van belasting. Als ouders meer willen schenken, kan dat wel maar dan moet er over het bedrag wat boven de €5.363 uitkomt 10% belasting betaald worden.
Een schenking van je opa en oma is tot €2.147 per jaar vrijgesteld van belasting. Als opa en oma meer willen schenken, kan dat wel maar dan moet er over het bedrag wat boven de €2.147 uitkomt 18% belasting betaald worden.
Deze percentages zijn gelijk aan de percentages van de erfbelasting. De bedragen worden elk jaar opnieuw vastgesteld.
Deze schenking hoeft niet vastgelegd te worden.

Schenking op papier

Met een schenking op papier kun je besparen op de erfbelasting en op de eigen bijdrage bij opname in een zorginstelling.
Bij een schenking op papier leggen de ouders vast dat ze hun kind een bedrag schuldig zijn. Er wordt ook vastgelegd wanneer het bedrag opeisbaar is, meestal is dat na het overlijden van de ouders. Het bedrag valt tzt niet onder de erfenis, er hoeft dan dus geen erfbelasting over betaald te worden.
Ouders maken het bedrag niet over naar hun kind, ze verklaren immers dat ze het schuldig zijn. Het kind heeft een vordering op de ouders gekregen. De ouders moeten hierover jaarlijks minimaal 6% rente betalen. Deze rente wordt niet gezien als een schenking. De rente moet wél écht betaald worden, anders telt de belastingdienst het bedrag van de schenking toch mee bij de erfenis.
De schenking zelf wordt natuurlijk als schenking gezien dus als je geen belasting wil betalen, moet het bedrag dat geschonken wordt op papier onder de €5.363 blijven. Je kunt dit elk jaar doen.

Voordelen

De voordelen van schenken op papier zijn:

• Ouders kunnen nog zelf over hun geld beschikken.
• Het bedrag van de erfenis neemt af dus er hoeft minder erfbelasting betaald te worden.
• De kinderen krijgen de rente en daarover hoeft geen schenkbelasting betaald te worden.
• Het vermogen van de ouders daalt formeel en daar wordt naar gekeken bij het vaststellen van de eigen bijdrage bij opname in een zorginstelling.

Notaris

Een schenking op papier moet via de notaris geregeld worden, anders is later alsnog erfbelasting verschuldigd over de vordering én de jaarlijkse rentebetalingen. Ik kwam ergens tegen dat er een uitzondering zou zijn op deze regel. Nou ben ik niet zo'n fan van notarissen dus dat heb ik meteen even gecheckt. Het lijkt erop dat het zonder notaris kan als de ouders de schuld ook werkelijk afbetalen op een gegeven moment. Om geen erfbelasting te hoeven te betalen moet dit terugbetalen dan wel 180 dagen voor het overlijden gebeuren. Het lijkt me lastig plannen, maar ik kan op de avond even vragen in welke situatie dit handig kan zijn.
Wat ik in ieder geval ga vragen is:
- of het rentepercentage aangepast moet worden als de belastingdienst het aanpast.
- of de ontvangen rente door de kinderen opgegeven moet worden als inkomsten.

Kosten

Ik heb meteen maar even gezocht naar de goedkoopste notaris en het lijkt erop dat dat via doehetzelfnotaris.nl is. Daar kost het €229,95. Als je het meerdere jaren achter elkaar wil doen, zijn de aktes voor de vervolgjaren goedkoper via deze site. Ik heb dit niet uitgebreid gecheckt en ik heb ook geen ervaring met de site.
Gelukkig zijn deze kosten eenmalig per schenking, terwijl je wel elk jaar rente krijgt.

Herroepelijk schenken

Ouders kunnen ook 'herroepelijk schenken'. Hierbij leggen ze nadrukkelijk vast dat zij de schenking ongedaan kunnen maken. Zij leggen vast wanneer ze de schenking kunnen terugdraaien.
Het kan zijn dat je van een schenking af wil. Bijvoorbeeld als:

• ineens dure zorg voor de ouders nodig is.
• het kind in de bijstand terechtkomt. In dat geval zou hij zijn eigen vermogen - en dus de schenking - moeten opmaken voor hij bijstand krijgt.
• het kind zijn geld aan zaken besteedt waar je niet achter staat.

De herroepelijke schenking moet natuurlijk vastgelegd worden. Dit hoeft niet per se bij een notaris, maar als je het zelf doet moet het wel heel zorgvuldig gebeuren.

Uitlenen

Ouders kunnen ook een bedrag uitlenen aan de kinderen. Omdat het een lening is en geen gift hoeft er geen schenkbelasting over betaald te worden. Het bedrag is dus niet aan een maximum gebonden. Vervolgens kunnen de ouders elk jaar een deel van de lening kwijtschelden. Dit is dan wel een gift en het jaarlijkse bedrag moet onder de €5.363 blijven om belasting te voorkomen.
Ik heb het verder niet uitgezocht want ik denk dat dit voor ons niet zo'n interessante optie is, maar ik denk dat de kinderen hiervoor wel rente moeten betalen aan de ouders, omdat de belastingdienst de lening anders mogelijk als een schenking ziet.

Voor dit onderzoekje heb ik onder andere gebruik gemaakt van de sites van de consumentenbond, de belastingdienst en schenkenoppapier.

Erven

Gisteren had ik het over focus en nu snijd ik een nieuw onderwerp aan? Ja, want mijn vader of ik volgende week meega naar een avond over schenken en erven. Natuurlijk doe ik dat, en dan wil ik daar wel goed voorbereid aankomen. Zodat ik de vragen kan stellen waarop ik online niet zo makkelijk antwoord kan vinden.

Wat heb ik gevonden en welke vragen heb ik?

Ik beschrijf hier de zaken die voor ons relevant zijn. Mijn ouders leven allebei nog, zijn nog steeds gelukkig getrouwd met elkaar (al meer dan 50 jaar!) en ik heb een zus. Mijn zus en ik zijn allebei getrouwd. Ik heb geen kinderen, zij wel. 
Vandaag ga ik hier in op erven. Morgen (of een paar dagen later) schenken. 
Wat gebeurt er financieel als één van onze ouders overlijdt?

Verdeling

Volgens de wettelijke verdeling wordt de nalatenschap in gelijke delen verdeeld tussen partner en kinderen van de overledene. In ons geval dus ieder één derde deel. Kleinkinderen krijgen volgens de wettelijke verdeling niets.
Als je iets aan de wettelijke verdeling wil veranderen moet je dat in je testament laten opnemen.

Langstlevende ouder

Mijn zus en ik krijgen volgens de wettelijke verdeling allebei een geldvordering op onze langstlevende ouder ter hoogte van ons erfdeel. Hierover moet die ouder in principe rente betalen aan ons. Maar: die verplichte rente is momenteel gelijk aan de wettelijke rente (6%) minus 6%. Dat betekent dat de vordering in de praktijk renteloos is (zolang deze percentages gelden). We zouden tzt overigens een ander rentepercentage vast kunnen stellen als we dat willen. Welke regels daaraan verbonden zijn, moet ik nog uitzoeken. (Eventueel kan ik dat op de bijeenkomst vragen, maar op het moment is het niet mijn belangrijkste vraag.)

Het kan fiscaal gezien gunstig zijn die rente zo hoog mogelijk vast te stellen. De erfenis van de langstlevende ouder wordt door die rente op papier 'uitgehold', waardoor mijn zus en ik uiteindelijk minder erfbelasting zouden hoeven te betalen.

Belasting

Na iemands overlijden moet binnen acht maanden aangifte erfbelasting worden ingediend door de echtgenoot en de kinderen. De echtgenoot betaalt de erfbelasting voor de kinderen. Dat vermindert dan wel de schuld aan de kinderen. Én er moet aangifte inkomensbelasting van de overledene worden gedaan.

Tarieven erfbelasting bij overlijden in 2018

• partner en kinderen:   tot €123.248 10%, daarboven 20%
• kleinkinderen:             tot €123.248 18%, daarboven 36%
• overige verkrijgers:     tot €123.248 30%, daarboven 40%

Vrijstellingen erfbelasting bij overlijden in 2018

• partner: €643.194
• kinderen en kleinkinderen: €20.371
• overige erfgenamen: €2.147

Dat betekent in ons geval dat de langstlevende ouder geen erfbelasting hoeft te betalen.
Mijn zus en ik hoeven allebei over de eerste 20.371 euro geen belasting te betalen. Als we meer dan 143.619 euro erven dan moeten we over wat we meer erven 20% erfbelasting betalen. Over het bedrag tussen de 20.371 euro en143.619 euro betalen we 10%.

Bij de erfbelasting hoef je alleen de economische waarde van de spullen aan te geven: het bedrag dat de hoogste bieder ervoor geeft. (Dus niet de verzekerde waarde.)
Bij woningen geldt de WOZ-waarde in het jaar ván of ná het overlijden. Je mag zelf kiezen, en eventueel nog bezwaar maken tegen de waarde.

Let op: eventuele schenkingen die binnen 180 dagen vóór overlijden zijn gedaan, horen volgens de belastingdienst tot de erfenis en die moet je dus ook opgeven.
Vraag die ik ga stellen: Hoe zit dat als je nog een ouder over hebt?

Rente

Op het moment hoef je geen belastingrente bij aanslagen erfbelasting te betalen, maar vóór 2017 moest dat wel. Het kan zijn dat dat weer ingevoerd wordt, en die rente was vrij hoog dus het is raadzaam om dat te checken tegen de tijd dat het zover is. (Bah, het is nuttig om erover na te denken, maar het heeft iets confronterends om het zo op te schrijven.)

Je kunt een voorlopige aanslag aanvragen. Als je dat doet, krijg je die meestal vrij snel mét een betaaltermijn van 6 weken. Als je pas ná die uiterste betaaldatum betaalt, moet je invorderingsrente betalen (kan behoorlijk hoger zijn dan commerciële rente). Vraag dus niet te snel een voorlopige aanslag aan.

Verklaring van erfrecht

Een verklaring van erfrecht is een notariële akte waarin een notaris feiten vermeldt naar aanleiding van het overlijden van een persoon. Uit de verklaring van erfrecht blijkt wie de erfgenamen zijn, of zij de nalatenschap aanvaard hebben en wie gerechtigd is over de goederen die tot de nalatenschap behoren te beschikken. Een verklaring van erfrecht heb je vaak nodig om bankrekeningen te deblokkeren of om partnerpensioen te krijgen.

Ik heb me voorgenomen om samen met mijn ouders een lijstje van hun bankrekeningen, pensioenen en beleggingen te maken. Eventueel kunnen we ook al uitzoeken wat we voor het deblokkeren/aanvragen daarvan nodig hebben.

Ik heb voor dit onderzoekje dankbaar gebruik gemaakt van de sites van de consumentenbond, de belastingdienst en wikipedia.

Focus

Ik schiet een beetje door. In mijn enthousiasme om Meneer te volgen, heb ik verschillende leerprojectjes opgepakt. Net iets te veel. Ik heb iets meer focus nodig. Dus dat ga ik aanbrengen.

Beleggen: simpel en ingewikkeld

Beleggen: de ene keer vind ik het simpel klinken en de andere keer ingewikkeld.

Simpel vind ik: 

- Je koopt aandelen. Die worden op de lange termijn hoogstwaarschijnlijk meer waard. Als je ze dan, na die lange termijn verkoopt, heb je rendement gehaald.

- Je wil de kosten zo laag mogelijk houden. Kosten gaan namelijk ten koste van je rendement.

- Aandelen kunnen ook minder waard worden. Dus je loopt een risico.

- Een bedrijf verkoopt aandelen om geld op te halen. Ze geven daarmee een stukje zeggenschap weg. Als aandeelhouder heb je invloed op het bedrijf. Dat gaat bijvoorbeeld via aandeelhoudersvergaderingen. Daarvoor moet je natuurlijk wel een substantieel aandeel hebben.

Ingewikkeld vind ik:

- Hoe werkt zo'n beurs? Wie of wat bepaalt nou precies de prijs? Ik snap de wet van vraag en aanbod, en ongeveer de invloed van jaarcijfers en bijvoorbeeld schandalen, maar hoe gáát het vaststellen van de prijs? Het gaat niet zoals op de markt waar de tomatenverkoper ziet dat er weinig tomaten gekocht worden, zodat hij een kartonnetje pakt en er de nieuwe, lagere, prijs op schrijft. 

- En waarom precies willen mensen aandelen kopen van bedrijven waar het goed mee gaat? Het klinkt logisch, maar als ik het goed begrepen heb, is dividend lang niet altijd de reden, sterker nog: vaak is er geen dividend-uitkering en dat vind men dan prima. Is dan de enige reden dat aandelen van een goed bedrijf populair zijn? Zo schrijvende bedenk ik dat mijn eigenlijke vraag is: wat is de intrinsieke waarde van een aandeel? En waarom wordt het -hoogstwaarschijnlijk- op de lange termijn steeds meer waard?

- En hoe zit dat met de verschillende beurzen? Hoe verhouden die zich tot elkaar?

"Ik houd van mannen met rare jasjes."

- Ik heb bijvoorbeeld ook geen flauw idee van de hoeveelheid transacties op een beurs. Zijn er dat honderd, duizend of een miljoen per uur? En hoe ziet er dat uit? Vroeger had je die mannetjes in die rare jasjes. Ik houd van mannen met rare jasjes, maar dat terzijde. Ik heb nooit begrepen wat die mannen met rare jasjes op de beursvloer precies deden, en nu ze verdwenen zijn begrijp ik nog steeds niet wat er nou precies gebeurt (ja, er worden aandelen gekocht en verkocht, maar wat is dat precies?) en eigenlijk ook niet hoe. 

En verder: Hoeveel geld gaat er om op zo'n beurs? Hoeveel aandelen geeft een bedrijf uit? En hoe vaak doen ze dat? En kan elk bedrijf dat zomaar doen? "Hallo ik ben Koos Klus, ik wil graag vier aandelen van €250,- per stuk aanbieden op deze beurs." Dat zal wel niet zo werken, maar hoe wel? Naar wie belt de directeur van Unilever als er besloten is nieuwe aandelen te verkopen? En wat willen ze dan allemaal van hem weten? 

- Als je echt invloed hebt als aandeelhouder, waarom hebben bedrijven dan niets te zeggen over wie de aandelen mag kopen? Ik zou aandelen van mijn bedrijf duurder willen verkopen aan mensen van wie ik een slechte invloed verwacht. Maar zo werkt het volgens mij niet bij aandelen.

- Waarom is het voor een bedrijf belangrijk dat de prijs van hun aandelen hoog is? Omdat hun bedrijf dan meer waard is? Maar dat is toch alleen interessant als ze meer aandelen willen verkopen? En nu ik erover nadenk: mag dat zomaar en kan dat oneindig? Iets in mijn hoofd zegt dat het toch wel logisch is, maar als ik het probeer te ontrafelen kom ik er niet uit.

Moet ik dat allemaal weten?

Nee, ik hoef natuurlijk niet alles te weten. Ik heb geen bedrijf en hoef dus niet precies te weten hoe een bedrijf aandelen op de beurs kan krijgen, en ik hoef ook niet precies te doorgronden waarom bedrijven het oké vinden dat zij geen invloed hebben op wie er invloed krijgt.

Hoe de software (ik neem tenminste aan dat er software achter zit) werkt die de processen op een beurs regelt, hoef ik ook niet te weten.

Maar ik moet wel het gevoel hebben dat ik er genoeg van snap om er echt actief mee aan de slag te gaan. Ik moet er genoeg van begrijpen om te begrijpen wat ik niet hoef te begrijpen. (Dat vind ik nou een leuke zin, en ik bedenk hem 'on the fly'.)

Ik dacht ooit dat ik daar al was, maar nu ik er weer even actiever mee bezig ben, merk ik dat het toch nog niet helemaal zo is.

Energie voor de verhuurflat

Zoals al eerder opgemerkt moest er ook een tijdelijk contract komen voor de energie. Het is wel prettig als je wat muziek kunt draaien als je - ik noem maar wat- eindeloos de keukenkraan aan het vervangen bent. Of dat je een lampje aan kunt doen als er potentiële huurders naar de flat komen kijken.

Energiecontract met korte opzegtermijn

Een 'normaal' energiecontract sluit je af voor minimaal een jaar. We wisten wel dat het ook anders kon via een leegstandscontract of iets dergelijks, maar niet precies hoe. Meestal zijn we van het uitzoeken op internet van dat soort dingen. Maar dit keer niet. Meneer Money Wenkbrauw heeft gewoon gebeld met een energiebedrijf en uitgelegd wat hij nodig had: een energiecontract met een korte opzegtermijn.

Direct of zes dagen

Dat heet inderdaad leegstandscontract en was makkelijk af te sluiten. Volgens de mevrouw aan de telefoon per direct op te zeggen, in de voorwaarden bleek een opzegtermijn van zes dagen te staan, maar in de praktijk is het contract direct beëindigd toen de huurders een energiecontract afsloten.

De meter zal niet teruggelopen zijn

Verder kreeg Meneer Money Wenkbrauw het verzoek om een foto van de meterstanden op te sturen, want de laatst bekende meterstand lag na de meterstand die hij had doorgegeven. De meter zal niet teruggelopen zijn, maar helemaal rond is ook niet zo geloofwaardig (hoewel: behoorlijk oude meter, vijf cijfertjes, het zou heel eventueel kunnen). Hoe dan ook, ze hebben zelf de correcte meterstand af kunnen lezen op de foto.

Eitje

Hoewel hij telefonisch had afgesproken dat het maandbedrag op het minimum van 50 euro gezet zou worden, zag Meneer toen hij inlogde dat het op 130 stond. Gelukkig kon hij dat zelf aanpassen. Van die 50 euro heeft hij nog €21,49 teruggekregen. Dat ging allemaal heel netjes en vlot.
Energie was dus een eitje.