Let the sun shine

Ik wil altijd meer. Of misschien niet altijd, maar gisteren wel. Het was een superdag geweest: geen wolkje aan de lucht. Dat constateerde Meneer Money Wenkbrauw halverwege de middag na een blik op de zonnepanelen-app. Ik beaamde het op basis van mijn zonovergoten uitzicht.

Moonshine

's Avonds liep ik naar boven (waar wij koken en eten) en zag een wel erg felle lamp van hoog door het glas in lood naar binnen schijnen. Wie heeft die daar opgehangen en hoe? O wacht, het is de maan. En ineens hoopte ik dat we ook die energie konden opvangen en omzetten in elektriciteit. Niks mis met tweede- of derdehands.

Enthousiasme

Ik liep snel door om mijn 'plan' met Meneer Money Wenkbrauw te bespreken. Waarom ik haast had, weet niemand; het is niet zo dat we 's avonds gordijnen over die panelen doen, die we nu als de wiedeweerga open moesten schuiven. Laten we het enthousiasme noemen.

Rekenen

Meneer trok even zijn Wenkbrauwen op, maar neemt mij altijd serieus. Hij pakte google erbij en ging aan het rekenen. Helaas, de maan levert maximaal 0,1 lux. Dat is een miljoen keer zo weinig als de zon en komt neer op 0,03 Watt. Daar kunnen we geen bruikbare elektriciteit van maken; de installatie verbruikt meer.

Romantiek

We moeten het voorlopig nog even doen met alle andere energie die de maan geeft (ik houd het bij romantiek). Voorlopig, zeg ik, want ik geloof in technische vooruitgang. Er komt vast een dag dat we panelen kunnen maken die ook maanlicht in elektriciteit omzetten.

Zonnepanelen

En zo heb ik jullie terloops gemeld dat onze zonnepanelen liggen, al 9 dagen. Tja, ik heb de uitdrukking 'van de daken schreeuwen' al in mijn vorige blogje gebruikt, maar een heuglijk feit is het wel. We zijn er erg blij mee, checken vrij vaak de app. (Dat zal nog wel minder worden.)
Het is een goede week geweest: omdat het februari is, verwacht je heel weinig maar er was veel zon afgelopen dagen en dan gaat het gewoon hard. Het voelt goed om een klein steentje bij te dragen aan schonere energie.

Proces

Nog even over het proces: Na een razendsnel akkoord van de monumentencommissie duurde het vijf weken voor we de vraag kregen om aanvullende informatie. Die gevraagde informatie hebben we binnen anderhalve week aangeleverd en toen begon het wachten.

Passief

We houden van passief inkomen, maar niet van passief wachten op dat inkomen. Dus maar eens een belletje eraan gewaagd.
"Ja, die aanvraag heb ik gezien, ziet er goed uit. Maar het is druk en het systeem ligt plat."
Een week later was het antwoord hetzelfde. Dat kan natuurlijk, drukte los je niet makkelijk op in een week en zeker niet als je systeem platligt, maar dan moet er dus meer prioriteit naar het systeem of er moet een workaround komen. Anyway, we hebben vriendelijk uitgelegd hoe vervelend we het vonden.

Uit z'n dak

Vlak voor Kerst kwam de vergunning binnen. Ik denk echt dat de behandelend ambtenaar daar heel hard z'n best voor heeft gedaan. Dat is fijn.
Onze panelenman had natuurlijk ook gewoon vakantie, maar zo'n vergunning moet toch nog eerst zes weken ter inzage liggen, én er zou nog een veiligheidsplan moeten komen. Toen ging onze panelenman even uit zijn dak (woordgrap). Zo'n veiligheidsplan is voor heel andere situaties. Nadat hij was uitgeraasd heeft hij heel rustig de gemeente gebeld, alles uitgelegd en ze uitgenodigd voor een bezoekje. Daar gingen ze mee akkoord. Fijn!

Lovende inspectie

We liepen vervolgens nog een weekje vertraging op door ziekte, maar nu liggen ze. De inspectie was lovend over de constructie en de veiligheidsmaatregelen (want die waren er natuurlijk wel; we wilden alleen niet weer een plan indienen dat aan allerlei vormvereisten moet voldoen).

Conclusie

Conclusie over het vergunningenproces: bellen, praten, uitleggen en soms een beetje terugduwen helpt, maar toch is het fijn dat een vergunning meestal niet nodig is voor zonnepanelen want er gaan zo een paar maanden overheen.

Minder passief dan we dachten

Naïef 

Het was ook te mooi om waar te zijn. Het was duidelijk naïef om te denken dat we met het aanleveren van de gevraagde zes documenten* en een persoonlijke toelichting in de commissie voor welstand en monumenten een vergunning zouden krijgen voor het plaatsen van vanaf de straat nauwelijks zichtbare zonnepanelen.

Formulier

Ondanks dat er al een positief advies van de genoemde commissie ligt, moet er nu, vijf weken nadat we de aanvraag hebben ingediend, toch een 'aanvraagformulier voor het wijzigingen van een monumentaal pand' komen. Het zal volgens de regels zijn, en daar voldoe ik met liefde aan, maar het was fijn geweest als ze ons dat verteld hadden toen we belden om te vragen wat er nodig was voor het aanvragen van de vergunning.

Puberdochter

De aanzichten en ingetekende luchtfoto die we aangeleverd hebben, laten volgens mij niets niet te raden over. Laat ik het zo zeggen: als ik een puberdochter had, zou ik haar niet zo de deur uit laten gaan. Toch vragen ze plattegronden van het dak. Een plattegrond van een dak??

Zonnepaneleninvestering

Ik zal jullie niet vermoeien met de overige dingen die ze vragen die we volgens mij al hebben aangeleverd c.q. niets toevoegen. Bottomline is dat wij aan de slag moeten en de zonnepaneleninvestering nog even op zich laat wachten. De panelen kunnen nog even op vakantie. Jammer van al die zonnige dagen.

* aangeleverde documenten: aanzichten met maatvoering, luchtfoto met ingetekende panelen, een productblad met alle technische specificaties + geïllustreerde uitleg over de montage.

Mijn spaarrekening

Mijn spaarrekening had het de afgelopen jaren en maanden flink te verduren.

Krater

Een enorme krater werd geslagen door de twee en een half jaar dat ik niet werkte. Vierendertigduizend euro, schrijve € 34.000 gaf ik uit. Daar kreeg ik een heleboel voor terug, maar niet direct passief inkomen. Het geld verdween van mijn spaarrekening en er stond geen investering tegenover.

Verbouwing en feest

Ik durf bijna niet te vertellen hoeveel ik afgelopen maanden van mijn spaarrekening heb gehaald voor de verbouwing en het feest. Ik beken het toch maar: achtduizend euro, schrijve € 8.000. Ook daar kregen we een heleboel voor terug, waaronder een stuk isolatie; dat kun je zien als investering, maar zoals al eerder gezegd is dat isolatie van een ruimte die we tot nu toe niet gebruikten.

Vet

Toch heb ik nog best een vet spaarvarken. Er staat meer op mijn spaarrekening dan meestal wordt aangeraden om als buffer aan te houden (zes keer je maanduitgaven), ook als ik rekening houdt met reserveringen voor spullen (laptop, telefoon, fiets, cv-ketel, wasmachine) die ik direct wil kunnen vervangen als ze stuk zijn.

Een beetje dom

Een groot bedrag op je spaarrekening is dood kapitaal, eigenlijk is het een beetje dom, zeker met de huidige rente. Het helpt je niet op weg naar financiële onafhankelijkheid. Het doet niets voor je passieve inkomen.

Financieel-onafhankelijkwens

Toch heeft het te maken met mijn wens financieel onafhankelijk te zijn. Een achterliggende wens is namelijk dat als mijn werk me niet meer bevalt, ik ermee kan stoppen. Dat is me de vorige keer erg goed bevallen. Daar wil ik graag wat geld voor beschikbaar houden.

Veilig

Bovendien zit er ook een risico aan al dat investeren. Je kunt er ook geld mee verliezen. Geld op m'n spaarrekening geeft me een veilig gevoel. Mijn gevoel negeert het feit dat het minder waard wordt, of eigenlijk doet het dat af met: maar je verliest het in ieder geval niet allemaal in een keer. Het lukt mij niet dat stemmetje helemaal het zwijgen op te leggen.

Interen

Desondanks wil ik misschien toch wat meer gaan investeren en zo interen op mijn spaargeld. De zonnepaneleninvestering komt eraan, tenminste dat hopen we. Dat is een goed begin. Daarna maar weer eens verder kijken en ondertussen hier goed over nadenken.

Zuinig leven om financieel onafhankelijk te worden

Een belangrijke stap op weg naar financiële onafhankelijkheid is zuinig leven. Ik sta daar zelf enigszins ambivalent tegenover. Zuinig leven vind ik een mooie doelstelling en is voor veel dingen goed: het klimaat en je geluk bijvoorbeeld; heel veel belangrijker wordt het niet. Maar financieel onafhankelijk zijn verbind ik met vrijheid, kunnen doen wat ik wil. Een van de aspecten daarbij is toch wel dat ik me niet wil laten belemmeren door geld.

De woorden 'belemmeren' en 'vrij'
passen niet bij elkaar.

Tweede natuur

Echt zuinig leven zal wel nooit mijn tweede natuur worden. Zo ga ik binnenkort met verschillende groepjes uit. Vriendschap en gezelligheid vind ik belangrijk en onbetaalbaar. Te belangrijk om uit te stellen. Het hoeft ook niet veel te kosten. Als je bij elkaar langsgaat en bij iemand thuis wat eet of drinkt, kun je een heerlijke avond hebben. Maar vriendinnen stellen ook wel eens voor om een hapje buiten de deur te eten. Soms doe ik een tegenvoorstel, maar lang niet altijd. Er zijn om te beginnen praktische redenen: we komen uit alle hoeken van het land en spreken graag centraal af; laat daar nou net niemand van ons wonen. In de zomer is een picknick nog te doen, maar in de kou is dat aan mij niet besteed. En ik vind het ook gewoon wel lekker als er voor me gekookt en afgewassen wordt.

Big spender

Toch is zuinig leven een belangrijke stap op weg naar financiële onafhankelijkheid. Je kunt uiteindelijk een financieel onafhankelijk big spender worden als je dat echt wil. Het worden-gedeelte geldt wel voor allebei de elementen. Zolang je nog niet financieel onafhankelijk bent, kun je ook geen big spender zijn, sterker nog: moet je zo zuinig mogelijk leven.

Eenvoudig

Het is eenvoudig: om financieel onafhankelijk te zijn, heb je passief inkomen nodig. Om passief inkomen te genereren, moet je investeren. Om te investeren heb je geld nodig. Waar haal je dat geld vandaan? Juist, dat houd je over door het niet uit te geven.

Exponentieel

Het is verleidelijk om te denken dat je 'binnenkort' (volgend jaar, na je loonsverhoging, als de kinderen uit de luiers zijn, na de dure decembermaand) wel gaat investeren. Dat die paar maanden niet zoveel uitmaken. Ze maken wel uit.
Het bijzondere aan investeren is dat het exponentieel gaat. Ik vind dat altijd klinken als explosief en heb dan het idee erbij dat het heel snel gaat. Dat klopt ook, voor het laatste deel van de curve tenminste. Dat betekent dat je zo snel mogelijk moet investeren. Op de korte termijn maakt het niet zoveel uit, maar op de langere termijn wordt het verschil groter en groter.

Een jaar later

Stel je houdt van mooie ronde getallen en wil kijken waar je in 2030 zou kunnen staan als je jaarlijks een bedrag investeert. Stel ook dat je op 1 november van dit jaar begint (je hebt nog 1 dag) en € 1.000 investeert. Laten we rekenen met een rendement van 5%. Dan heb je op 1 november 2030 €  16.870. Als je een jaartje zou wachten en pas op 1 november 2020 zou beginnen, heb je op 1 november 2030 € 14.970. Een jaar later beginnen, scheelt je dus bijna € 2.000 (waarvan je zelf € 1.000 hebt bespaard en geïnvesteerd en die andere € 1.000 rendement is).

Hand op de knip

Meneer Money Wenkbrauw heeft al sinds ongeveer een maand voor de uitgaven voor de verbouwing en ons feestje zijn hand behoorlijk op de knip voor wat betreft andere uitgaven. Ik vond dat een beetje overdreven. Ik kon en kan die extra uitgaven heel goed verantwoorden voor mezelf. Maar ik weet ook wel dat dat niet het punt is. Meneer Money Wenkbrauw staat ook voor de volle 100% achter die uitgaven.

No spender

Tegelijkertijd is Meneer Money Wenkbrauw zich ten volle bewust van het effect op de lange termijn van nú investeren (en niet sparen). Daarom is zijn liquide buffer een stuk kleiner dan de mijne. Zijn deel van de extra uitgaven kon hij niet helemaal betalen van zijn spaarrekening en dat betekende dat hij het over moest houden. Normaal investeert hij alles wat hij overhoudt direct. Nu ging er veel naar de verbouwing en het feest. Tegelijkertijd wilde hij zo min mogelijk achterop raken met zijn investeringen. Want het maakt nogal uit over tien jaar. En dus ging hij even niet naar de kapper, deden we op zijn initiatief vaker een drankje thuis in plaats van in het café en gingen we niet op vakantie. Alles om een big spender te kunnen worden.

Hoeveel passief inkomen levert een verhuurhuis op?

In mijn post van 20 oktober concludeerde ik dat een verhuurhuis na een wat actievere opstartfase wel degelijk passief inkomen oplevert. Fijn!
Maar hoeveel passief inkomen levert zo'n verhuurhuis nou op? En wat kost het? Best wel wat (2x).
Ik geef je de cijfers van ons verhuurhuis.

Opbrengsten en verdeling

We verhuren het huis voor 999 euro per maand. Daarvan gaat 139 euro naar de spaarrekening die reservering JV-straat heet. Van de 860 euro die overblijft, gaat 344 euro naar de bankrekening van Mevrouw Money Wenkbrauw en de rest naar de bankrekening van Meneer Money Wenkbrauw.
De reservering is bedoeld voor jaarlijks terugkerende kosten zoals OZB en voor onderhoud.

Rendement

Om dit passieve inkomen te genereren investeerden we ongeveer 145.000 euro (Meneer 60% daarvan en Mevrouw 40%). Per jaar is de netto-huuropbrengst (dat is na aftrek van de reservering) 10.320 euro. Het rendement is dus ruim 7%. Daarbij neem ik de waardeontwikkeling van het verhuurhuis niet mee en ook de vermogensbelasting niet (omdat ik die ook betaal als het geld op mijn bankrekening niks staat te doen).
Zeven procent is een mooi rendement, vind ik.

Hoe passief is een verhuurhuis?

"Verhuur een huis," zeiden ze. "Da's achteroverleunen en het geld binnen laten stromen," zeiden ze.

Nou in eerste instantie was er van achteroverleunen geen sprake en stroomde er van alles naar binnen (rekeningen, water, ...) behalve geld.

Kopen

Er was het kopen van het huis. Zoeken, selecteren, bezichtigen, rekenen, bieden, naar de notaris. Dat doe je niet op een achternamiddag in je luie stoel, zeker niet in de huidige markt.

Klussen

Er waren de klussen. Ingecalculeerd: ja, passief: nee. Bovendien blijkt klussen voor onbekenden minder leuk dan aan je eigen woning. Als klap op de vuurpijl bleek een klus die we uitbesteed hadden, niet goed uitgevoerd te zijn. Niet lang nadat het nieuwe dak was gelegd, belde de huurder. "Het water komt net zo hard naar binnen als het uit de hemel komt vallen: met bakken." Ze overdreef geen spat.

Regelen

Er was het regelen. De verzekering regelen viel tegen. Onbetaalde rekeningen van vorige bewoners zijn ook een dingetje. Zeker als ze met de noorderzon vertrokken zijn en zich niet hebben uitgeschreven. Je wil je huurders (en jezelf) niet opschepen met deurwaarders of zelfs afsluitingen door wanbetaling in het verleden.

Huurders

Er waren de huurders. Of eigenlijk waren die er niet. Dat betekende adverteren, wachten op serieuze gegadigden, het huis laten zien, uit de geïnteresseerden een goede huurder selecteren, dat soort dingen. Dat kostte nog best wat tijd. Al die tijd stroomde er geen geld binnen, het stroomde er alleen maar uit.

En nu?

Dat was allemaal in de beginperiode. De afgelopen maanden konden we behoorlijk achteroverleunen. Een keer nog kwam de huur te laat; dat kostte een telefoontje. Meneer ging een keer langs om een nieuwe thermostaat te installeren. Dat hoefde hij niet te doen, maar het was een goed contactmoment.

Conclusie

Het is misschien nog iets te vroeg om de balans op te maken; van een van de verhuurhuizen is het eerste jaarcontract nog niet afgelopen. Een tussenstand dan. Er zijn inmiddels meer passieve dan actieve maanden verstreken. De huur komt elke maand binnen.
Mijn voorlopige conclusie is dat na een aanvankelijke investering van tijd, energie en geld, een verhuurhuis inkomen oplevert dat behoorlijk passief is.

Het klusgeld van Meesman

Het geld dat ik onlangs uit mijn indexfondsen haalde, had ik destijds bestemd voor klussen aan het huis. Niet voor noodzakelijke klussen als het aanleggen van verwarming of het schilderen van de kozijnen, maar voor iets anders. Ik dacht toen aan dingen als isoleren, zonnepanelen of een dakterras.

Zonnepanelen

Er gaan nu dus zonnepanelen komen. Ga ik die dan betalen van dat geld? Nee. Ik ga het geld opnieuw investeren. De zonnepanelen betaal ik van ander geld op mijn spaarrekening. Daar staat eigenlijk veel te veel geld op, en dat levert tegenwoordig echt niets meer op.

Dakterras

Het geïnvesteerde geld blijft bestemd voor een klus aan het huis. Wie weet, gaan we nog eens ooit de ramen isoleren of toch dat dakterras aanleggen. Dan moeten we wel even bedenken wat we met een deel van de zonnepanelen op dat dak doen. Maar daar zijn we nog lang niet aan toe.

Zonnepanelen

No-brainer

Huize Money Wenkbrauw heeft een groot dakoppervlak. De helft daarvan ligt optimaal op de zon. We houden bovendien van duurzaam (voor milieu en portemonnee) op een makkelijke manier. Zonnepanelen lijken dan een no-brainer.

Monument

Wat ons tot nu toe tegenhield is dat Huize Money Wenkbrauw een monument is. Dat betekent dat we niet zonder meer zonnepanelen kunnen laten leggen. We moeten eerst een vergunning aanvragen. Net iets minder makkelijk.

Verkennen

Maar ja, we willen differentiëren in onze investeringen én we vinden het eigenlijk echt niet meer kunnen dat we met dat enorme dak niet bijdragen. Daarom besloten we de boel te verkennen. We vroegen offertes aan, informeerden bij de gemeente en vervolgens was de aanvraag de deur uit voor we het wisten. Dat kwam zo:

No-time

We belden de gemeente voor informatie. Toen bleek dat we de benodigde tekeningen al min of meer hadden.
Dus zei de ambtenaar: "Zet maar in het omgevingsloket. Als je het nu doet, kan het nog mee in het overleg van volgende week." Binnen no-time was het gefixt.
We moesten het alleen nog aan de buren melden. Toch slordig als die in de krant moeten lezen dat we willen verbouwen.

Hoop

Hoewel de vergunning nog niet toegekend is, hebben we goede hoop dat dat wel gaat gebeuren. De commissie voor welstand en monumenten heeft positief geadviseerd, en de buren hebben al laten weten dat ze het prima vinden.
Dus daar komt de volgende uitgave investering aan.

PS Ja, dat is Mevrouw Money Wenkbrauw op die foto. Wel een paar jaar geleden.

Waarom ik mijn Meesmanfondsen verkocht

Eigenlijk is het antwoord op de vraag waarom ik mijn Meesmanfondsen verkocht simpel: Ze stonden op een mooi rendement en ik wist niet zo zeker of ik nog wel wilde beleggen in indexfondsen en ook niet of ik dat bij Meesman wilde blijven doen.

Exitstrategie

Ik heb niet echt een exitstrategie; daar zou ik nog eens aan moeten werken. 

Wat ik hier doe, is 'winst nemen' op basis van een soort educated gevoel. Het cumulatieve rendement zat boven de 25%. Daar ben ik heel tevreden over, zeker als ik bedenk dat ik in 2015 ben begonnen. 

To index or not

Daarnaast weet ik niet meer zo zeker of indexbeleggen nog wel de heilige graal is. Nou geloof ik niet helemaal in de doemscenario's die ik heb gehoord dat indexfondsen volledig in zouden zakken, maar ik verwacht ook niet dat de indexfondsen het de komende jaren heel goed gaan doen. Dat gaf me een onrustig gevoel bij de indexfondsen die ik had.

DeGiro

Bovendien bevalt beleggen bij DeGiro me beter. Een belangrijke overweging is dat de kosten nog lager zijn dan bij Meesman. Ik heb zeker het gevoel dat ik er nog meer van moet leren, en dat doe ik 'on the fly'. Ik ga het geld dat ik uit de indexfondsen heb gehaald weer investeren, in kleine porties: elke maand een beetje extra op mijn maandelijkse investering, zodat ik het over drie jaar weer volledig geïnvesteerd heb.

Voor de lezer met een goed geheugen (en de teruglezers): Ja, dit geld had ik ooit bedoeld voor klussen aan het huis. Daar kom ik nog een andere keer op terug.

Snel rijk worden? Leuk rijk worden!

Nee het gaat niet om rijk worden. Het gaat om financiële onafhankelijkheid. Maar dat bekt niet zo lekker. En bovendien helpt rijk zijn wel. Daar kom ik zo op terug.

Nu eerst: Grofweg kun je op drie manieren financieel onafhankelijk worden:

1. Passief inkomen genereren uit alles behalve geld.
2. Passief inkomen genereren uit geld.
3. Zo veel geld hebben dat je het vanjelangzalzeleven niet meer op krijgt.

Passief is relatief

Ik zeg het nog maar een keer: Passief is relatief. (Ik schuw vandaag even geen cliché's of flauwe rijmpjes.) Passief is: soms wel een beetje actief.

Soms moet je initieel actief zijn, in geval van methode 1 bijvoorbeeld een nummer 1-hit scoren, een succesvol patent op je naam zetten, een bestseller schrijven, dat soort dingen moet je wel (even) doen; in geval van methode 2 moet je echt even tijd steken in uitzoeken wat de goede investeringen zijn, hoe je dat moet doen, én dat dan ook doen.

Soms moet je ook nog af en toe aan onderhoud doen, letterlijk of figuurlijk. Je moet bijvoorbeeld wat promotiewerk doen of, actiever nog, zorgen voor een opvolger. Niet elk boek/liedje blijft eeuwig in de top van de Top-2000-aller-tijden staan, en ook sommige uitvindingen raken in onbruik. Wie faxt er tegenwoordig nog?

Als je hebt geïnvesteerd in vastgoed moet je letterlijk onderhoud plegen. Dat kun je laten doen, maar dat uitbesteden vraagt ook actie (aannemer zoeken, opdracht geven, controleren, ...). Ook andere investeringen moet je ook af en toe eens onder de loep nemen. Niet te vaak trouwens.

Rijk zijn

Voor methode 2  (investeren) en 3 (interen) heb je geld nodig. En wel zoveel dat je daar (best) rijk voor moet zijn. Om voldoende passief inkomen te genereren uit geld heb je minstens een half miljoen nodig. Ik vind dat best veel. Hoe groot je vermogen moet zijn om erop in te kunnen teren tot je dood, is afhankelijk van hoe lang je nog leeft. Laten we hopen dat dat lang is en dan heb je er ook veel geld voor nodig (en nog een buffertje voor als het - al dan niet onverhoopt - nog langer duurt). Terug naar rijk worden of zijn dus.

Snel rijk worden

Rijk worden (of zijn) helpt. Als je googelt op 'snel rijk worden' kom je op drie verschillende sites terecht:

1. Sites waar ze zeggen: "Ja dat willen we allemaal wel, maar dat kan niet."

Meestal volgen er dan tips om langzaam rijk te worden of tevreden te zijn met wat je hebt. Dat werkt meestal wel. Het vraagt alleen wat geduld.

2. Sites met methodes waarvoor je geluk moet hebben of die niet leuk zijn.

"Trouw een rijke vrouw" Ehh ja, maar wat dan als ze niet aardig is, of wat als de liefde van je leven al gevonden hebt en die is niet rijk?

"Zet alles op je geluksnummer in het casino." Ehh ja, maar wat als je geluksnummer niet voor geld maar bijvoorbeeld de liefde blijkt te werken?
...

3. Sites die eng zijn. 

Sites waar je eerst even een kleine investering (die niet zo klein blijkt) moet doen om, zo beloven ze, heel rijk te worden.
"Wil je net als Jako 5 maanden per jaar op vakantie? Koop dan hier X, wees er snel bij want de site kan elk moment offline worden gehaald." Ehh dat laatste is ongetwijfeld bedoeld om je snel over de streep te trekken, maar ik ik vind het vooral iets schimmigs uitstralen.

Leuk rijk worden

Snel rijk worden is dus niet zo makkelijk. Maar waarom wilden we ook al weer snel rijk worden? Om snel financieel onafhankelijk te zijn. En waarom wilden we ook al weer financieel onafhankelijk zijn? Om leuke dingen te kunnen doen (ik tenminste wel). Als je er nou voor zorgt dat je op een leuke manier rijk wordt, dan is het niet zo erg als het wat langer duurt. Daarom ga ik voor: leuk rijk worden!

Levenslessen

We probeerden op een speelse manier onze logeerkindjes wat te leren van hoe wij tegen persoonlijke financiën aankijken. Dat ging met wisselend succes, maar zoals wij van hen geleerd hebben: 

Van proberen, kun je leren.

De begrippen aandelen en leningen&rente deden het begrijpelijkerwijs niet zo goed. De favoriete voorbeelden waren denk ik toch wel:

1. Als je een spelletje maakt voor op de Ipad, en het wordt veel gespeeld, kun je daar elke maand geld mee verdienen.

Er werden meteen verhaallijnen voor spelletjes verzonnen. We bespraken ook dat je dan wel een computer of een Ipad moet kopen (of ooit hebben gekocht) en dat dat dus ook één keer geld kost. Én dat het best wel moeilijk is, en dat je er dus wel wat tijd in moet steken om te leren hoe je zo'n spelletje maakt.

2. Als je een hondje koopt, moet je elke dag eten voor hem kopen. 

Je hebt ook veel plezier van een hondje (glinsterende oogjes), geld is niet het enige wat telt, maar het is wel goed om over na te denken of je het kan betalen.

Gefronste voorhoofdjes, maar als ze mochten kiezen zouden ze toch wel een hondje kiezen. Hoewel ... "Je moet wel DRIE keer per dag met een hondje gaan wandelen, ook als het regent." Bij de drie gingen er dreigend drie vingertjes de lucht in. Ik geloof dat die wandelingen (die er blijkbaar al eerder ingeprent waren) meer indruk hebben gemaakt dan het geld. We hebben nog wel even de leukste hondennamen uitgewisseld, want over hondjes dromen kost niets, ook geen natte wandelingen.

3. Als je verhuist naar een groter huis, moet je elke maand meer geld betalen. 

"Haha, dat ga ik echt nooit doen, want ik woon al in een groot huis, en hier hebben we ook een groot huis." Bijval van de ander: "Ja dat zou echt stom zijn." Fijn om te horen dat ze tevreden zijn. Ik heb trouwens nog nooit een kind horen klagen over een te klein huis (ligt dat aan mij?), maar toch: fijn. En ook een fijn idee dat we misschien wel een zaadje hebben geplant tegen ondoordacht altijd alles maar groter willen.

Oliebollen

Naast "Van proberen kun je leren" hebben we nog iets geleerd of, nou ja, in ieder geval weer even goed tussen de oren gekregen: 

Na het schaatsen gingen we oliebollen halen. Ons logeetje wilde ook wel wat drinken. 

Op mijn: "We gaan thuis lekker wat drinken," reageerde hij erg teleurgesteld. Ik legde uit dat we al best wat geld uit hadden gegeven aan schaatsen en oliebollen en dat we op het drinken wat wilden besparen door dat thuis te doen, "... want het drinken thuis is veel goedkoper. Weet je nog?" 

Het leek of er ineens wat kwartjes vielen: "Ja, we moeten zo min mogelijk boodschappen doen en dan sparen en dan iets slims met het geld doen!"

Het klonk voor mij alsof hij niets meer wilde kopen, dus ik zei dat we geen honger moesten lijden.

"Neehee," hij keek me aan met zo'n begrijp-me-dan-blik, "ik zei toch ZO MIN MOGELIJK, dat betekent niet niets, dus dan hebben we ook geen honger." 

O ja, das waar ook:

Je hoeft geen gekkie te worden die alleen maar ganzetongen uit de tuin van de buurman eet (no offence).

Beleggen: simpel en ingewikkeld

Beleggen: de ene keer vind ik het simpel klinken en de andere keer ingewikkeld.

Simpel vind ik: 

- Je koopt aandelen. Die worden op de lange termijn hoogstwaarschijnlijk meer waard. Als je ze dan, na die lange termijn verkoopt, heb je rendement gehaald.

- Je wil de kosten zo laag mogelijk houden. Kosten gaan namelijk ten koste van je rendement.

- Aandelen kunnen ook minder waard worden. Dus je loopt een risico.

- Een bedrijf verkoopt aandelen om geld op te halen. Ze geven daarmee een stukje zeggenschap weg. Als aandeelhouder heb je invloed op het bedrijf. Dat gaat bijvoorbeeld via aandeelhoudersvergaderingen. Daarvoor moet je natuurlijk wel een substantieel aandeel hebben.

Ingewikkeld vind ik:

- Hoe werkt zo'n beurs? Wie of wat bepaalt nou precies de prijs? Ik snap de wet van vraag en aanbod, en ongeveer de invloed van jaarcijfers en bijvoorbeeld schandalen, maar hoe gáát het vaststellen van de prijs? Het gaat niet zoals op de markt waar de tomatenverkoper ziet dat er weinig tomaten gekocht worden, zodat hij een kartonnetje pakt en er de nieuwe, lagere, prijs op schrijft. 

- En waarom precies willen mensen aandelen kopen van bedrijven waar het goed mee gaat? Het klinkt logisch, maar als ik het goed begrepen heb, is dividend lang niet altijd de reden, sterker nog: vaak is er geen dividend-uitkering en dat vind men dan prima. Is dan de enige reden dat aandelen van een goed bedrijf populair zijn? Zo schrijvende bedenk ik dat mijn eigenlijke vraag is: wat is de intrinsieke waarde van een aandeel? En waarom wordt het -hoogstwaarschijnlijk- op de lange termijn steeds meer waard?

- En hoe zit dat met de verschillende beurzen? Hoe verhouden die zich tot elkaar?

"Ik houd van mannen met rare jasjes."

- Ik heb bijvoorbeeld ook geen flauw idee van de hoeveelheid transacties op een beurs. Zijn er dat honderd, duizend of een miljoen per uur? En hoe ziet er dat uit? Vroeger had je die mannetjes in die rare jasjes. Ik houd van mannen met rare jasjes, maar dat terzijde. Ik heb nooit begrepen wat die mannen met rare jasjes op de beursvloer precies deden, en nu ze verdwenen zijn begrijp ik nog steeds niet wat er nou precies gebeurt (ja, er worden aandelen gekocht en verkocht, maar wat is dat precies?) en eigenlijk ook niet hoe. 

En verder: Hoeveel geld gaat er om op zo'n beurs? Hoeveel aandelen geeft een bedrijf uit? En hoe vaak doen ze dat? En kan elk bedrijf dat zomaar doen? "Hallo ik ben Koos Klus, ik wil graag vier aandelen van €250,- per stuk aanbieden op deze beurs." Dat zal wel niet zo werken, maar hoe wel? Naar wie belt de directeur van Unilever als er besloten is nieuwe aandelen te verkopen? En wat willen ze dan allemaal van hem weten? 

- Als je echt invloed hebt als aandeelhouder, waarom hebben bedrijven dan niets te zeggen over wie de aandelen mag kopen? Ik zou aandelen van mijn bedrijf duurder willen verkopen aan mensen van wie ik een slechte invloed verwacht. Maar zo werkt het volgens mij niet bij aandelen.

- Waarom is het voor een bedrijf belangrijk dat de prijs van hun aandelen hoog is? Omdat hun bedrijf dan meer waard is? Maar dat is toch alleen interessant als ze meer aandelen willen verkopen? En nu ik erover nadenk: mag dat zomaar en kan dat oneindig? Iets in mijn hoofd zegt dat het toch wel logisch is, maar als ik het probeer te ontrafelen kom ik er niet uit.

Moet ik dat allemaal weten?

Nee, ik hoef natuurlijk niet alles te weten. Ik heb geen bedrijf en hoef dus niet precies te weten hoe een bedrijf aandelen op de beurs kan krijgen, en ik hoef ook niet precies te doorgronden waarom bedrijven het oké vinden dat zij geen invloed hebben op wie er invloed krijgt.

Hoe de software (ik neem tenminste aan dat er software achter zit) werkt die de processen op een beurs regelt, hoef ik ook niet te weten.

Maar ik moet wel het gevoel hebben dat ik er genoeg van snap om er echt actief mee aan de slag te gaan. Ik moet er genoeg van begrijpen om te begrijpen wat ik niet hoef te begrijpen. (Dat vind ik nou een leuke zin, en ik bedenk hem 'on the fly'.)

Ik dacht ooit dat ik daar al was, maar nu ik er weer even actiever mee bezig ben, merk ik dat het toch nog niet helemaal zo is.

Aan de slag

Grofweg zijn er twee manieren om aan je financiële onafhankelijkheid te werken:

1. Je kunt je uitgaven verlagen.
2. Je kunt je passieve inkomen verhogen.

Pakkenpassie

Meneer Money Wenkbrauw heeft allebei de wegen bewandeld afgelopen maanden.
Hij heeft stevig bezuinigd op zijn persoonlijke uitgaven. Zijn pakkenpassie is bijvoorbeeld even in de koelkast gegaan. Hij heeft zich 'beholpen' met zijn bestaande garderobe en geen nieuwe pakken gekocht, terwijl er wel leuke nieuwe dessins op de markt kwamen. Een luxe-dingetje, maar als je het gewend bent en er lol aan beleeft, is het best even schakelen.

Inspiratiepunt

Hoewel ik vind dat hij dat knap heeft gedaan, is dat niet echt een inspiratiepunt voor mij. Bezuinigen kan en doe ik al redelijk. Het kan altijd beter, maar helemaal nul worden mijn maandelijkse uitgaven toch nooit. Voor mij is met het verhogen van mijn passieve inkomen op het moment meer winst, meer vrijheid te halen. En juist daarmee is Meneer MW ook heel serieus bezig geweest.

"Maar: voorlopig kan ik geen flatje kopen."

Hij heeft zich bijvoorbeeld verdiept in het kopen en verhuren van woonruimte. Ik heb met hem meegekeken, met hem gespard en heb hem geholpen bij zijn eerste flatje. Ik heb daar een hoop van geleerd en dat was precies de bedoeling. So far so good. Maar: voorlopig kan ik geen flatje kopen. Ik moet op zoek naar een andere manier om mijn (passieve) inkomen te verhogen.

Eureka

Al dagen loop ik erover te denken hóe dan. Ik heb iemand gemaild van wie ik nog geld krijg (goede actie, maar niet structureel). Ik ben maar weer eens in de wereld van het beleggen gedoken (waarover later meer), én gisteravond had ik een soort eureka-moment: ik heb al een huis waar ik misschien wel wat aan kan verdienen: ons eigen huis.

Aan de slag

Ik denk aan het 'gewone' airbnb (daar is hier nog wel wat voor nodig) maar ook aan verhuren als bijzondere vergaderlocatie of iets dergelijks. Het is al eerder de revue gepasseerd, maar we hebben het nog nooit echt uitgezocht en concreet gemaakt. Dat ga ik nu maar eens wel doen. Kortom: Aan de slag!

Hij heeft het geflikt!

Meneer Money Wenkbrauw is financieel onafhankelijk.

Nog geen jaar geleden besloot hij er serieus mee aan de slag te gaan. Zaterdagavond, terwijl we bij mijn ouders een tv-programma zaten te kijken dat niet al zijn aandacht nodig had, kwam Meneer ineens tot de conclusie dat hij financieel onafhankelijk is.
Zijn aandacht verdelende tussen de tv en zijn telefoon, had hij een foutje ontdekt in het excel-sheet waarin hij het allemaal bijhoudt. Toen hij dat gecorrigeerd had, kleurde de balk van zijn passieve inkomen groen. Hij had geprogrammeerd dat dat zou gebeuren als zijn passieve inkomen hoger was dan zijn uitgaven.

Het was een beetje een vreemd moment, want we zaten natuurlijk ook met elkaar een programma te kijken en vooral te becommentariëren: "Rare jurk heeft ze aan." "Is zij van K3?" "Nou het is niet mijn favoriet." Dat soort heerlijke zaterdagavond-zonder-diepgang-dingen, en dan ineens: "Ik ben financieel onafhankelijk."

Hoe heeft hij dat bereikt? 

Het belangrijkste antwoord is: door met zichzelf aan de slag te gaan. Door zich grondig te verdiepen in:

• hoe de wereld van het geld werkt, 
• hoe anderen financieel onafhankelijk werden, 
• hoe anderen rijk werden.

Hij heeft afgekeken, geleerd, geïnvesteerd in kennis. Hij stond open voor leermeesters die op het eerste gezicht misschien niet zo goed bij hem pasten. Hij bleef kritisch nadenken over wat hij leerde en ging er concreet en nauwgezet mee aan de slag.

Volgt Mevrouw?

Ja. Waarschijnlijk. Want ook ik ben me al een tijdje aan het verdiepen. Maar het zal niet zo snel gaan als bij Meneer. Want hoewel we er allebei echt van overtuigd zijn dat het verdiepen werkt en dat ik dat ook kan, loopt het proces voor mij anders.
Ten eerste omdat Meneer een vliegende start kon maken omdat hij al een aardig kapitaal had. Hij had het alleen nog niet op de juiste manier ingezet.
Ten tweede omdat wat je doet wel bij je moet passen. Openstaan voor lessen die niet bij je lijken te passen is een aanrader. Pas als je de les begrijpt, kun je namelijk beslissen of het iets voor jou is. Soms is het antwoord 'ja' en kun je ermee aan de slag, soms is het antwoord 'nee', en dan zoek je met die uitgebouwde kennis een andere methode. Niet overal waar het antwoord voor Meneer 'ja' was, is het dat voor mij ook.
Ten derde: focus. Ik vind de wereld van het geld best interessant. Maar ik vind een heleboel andere dingen minstens zo interessant. Ik stort me regelmatig op projecten van verschillende omvang en vergeet dan even de rest. Meneer heeft zich de afgelopen tijd behoorlijk gefocust op het verhogen van zijn passieve inkomen. Ook als hij er even geen zin in had, ging hij toch door onder het mom van: zodra dit gelukt is, heb ik tijd genoeg om te doen waar ik zin in heb. Daar is hij heel sterk in, ik wat minder. Maar goed voorbeeld doet vast goed volgen.

Volgende stap

Vandaag gaat het eindelijk gebeuren. Of eigenlijk is er al veel gebeurd en wordt het vandaag bevestigd. Meneer Money Wenkbrauw gaat zijn handtekening zetten en een huis kopen. Vijf weken geleden kreeg ik een appje:

"Ik geloof dat ik net een huis heb gekocht." 

Ik was nog bij mijn ouders, even meehelpen uitpakken na de stedentrip. Het proces rond dit huis (doorrekenen, selecteren, bezichtigen, opnieuw doorrekenen, bieden) had ik daarom helemaal niet meegemaakt. Dat was voor ons allebei wel raar. Maar ja, het zou ook raar zijn als Meneer helemaal niets kon doen terwijl ik op vakantie was. En huizen worden vandaag de dag snel verkocht.

Regelen

De afgelopen weken was Meneer bezig met het regelen van enkele zaken:
Eerst met het koopcontract. Daar hadden ze mij in eerste instantie ook ingezet, maar Meneer Money Wenkbrauw koopt dit pand alleen.

Dus ik moest eruit. 

(Dat wil zeggen: uit het contract. Hij koopt het formeel alleen. Ik kijk en denk natuurlijk wel mee, twee weten meer dan een, en zo leren we er allebei van.)
Er was ook iets met de reglementen van de Vereniging van Eigenaren. Op de een of andere manier was het moeilijk voor de (makelaar van de) verkopers om die op te sturen, maar er stond wel in het contract dat Meneer die ontvangen zou hebben.

Notaris

Vervolgens zocht hij een goedkope en snelle notaris. Dat viel niet mee, écht goedkoop is er geeneen, en snel lukt al helemaal niet. Maar hij heeft er nu een, de afspraak is vanmiddag, en dit is de eerste notaris in ons leven die geen fouten in de concept-akte heeft gemaakt. Ook nieuw voor ons waren de passages over de Vereniging van Eigenaren. Daar hoefden we verder niet zoveel mee bleek, maar die hebben we natuurlijk wel even goed bestudeerd.

Sloten

Verder heeft hij wat vooronderzoek gedaan naar slotenmakers. De sleutels van de brievenbus en de berging zijn namelijk kwijt. De berging heeft hij dus nooit geïnspecteerd. Wie weet ligt er nog een verrassing in.

Als het maar een leuke is!

Energie

Ook moest hij op zoek naar een goedkoop energiecontract met een korte opzegtermijn. We willen namelijk niet dat het adres afgesloten wordt. Dat kost een hoop geld en bovendien hebben we ook wat elektriciteit nodig als we het huis verhuurklaar gaan maken. Een paar klusjes, wat witte verf, dat soort dingen, en dan is het toch handig als er stroom is. Al is het alleen maar voor de muziek (maar waarschijnlijk ook het opladen van de accu van de schroefmachine, en de stofzuiger).

Wat zou je doen met een half miljoen?

Van Mom4life kreeg ik een Liebster-award, dat vind ik echt superleuk en motiverend. Nogmaals dankjewel! De Liebster-award gaat vergezeld van een aantal vragen en 'opdrachten'. Dinsdag beantwoordde ik vraag 1. Wat wil je graag bereiken met je blog?

Hier volgt de rest, in een lekker lange blog. Met onder andere het antwoord op de vraag wat ik zou doen met een half miljoen. Daar kun je lekker van dromen.

Maar eerst nog even een paar moeilijkere vragen:

2. Met welke andere blog(gers) ervaar je een klik en waarom?

Dit vind ik dus een moeilijke vraag. Ik was al een paar keer begonnen aan een antwoord, en vervolgens draaide de ‘backspace-knop’ overuren (nou ja, eerder seconden). Dat komt doordat ik me soms een beetje een buitenbeentje voel tussen de blogs die ik regelmatig lees. Ik ben bijvoorbeeld helemaal niet zo goed in consuminderen. En daar bovenop: hoewel ik er nu heel gelukkig mee ben, is het maar de vraag hoe verstandig mijn financiële keuzes uiteindelijk uitpakken. Of dan denk ik bijvoorbeeld dat ik ‘Geldnerd’ zou kunnen noemen omdat hij dingen graag goed uitzoekt en doorrekent, en daar houd ik ook wel van. Ik vind mezelf alleen lang niet zo goed daarin als Geldnerd.

Ik ben inmiddels overstag door de stem in mij die zegt: "Niet zo onzeker. Je wordt gevraagd om een klik, niet om je te meten met anderen. Vertel gewoon wat in je opkomt, juist leuk toch!"

Geldnerd dus en Mom4life, ProjectLonica en Huisvlijt. 

Zo! Dat is eruit. Volgende vraag.

3. Wat is het raarste aanbod voor je blog, dat je ooit hebt gehad van een externe partij?

Daar heb ik eigenlijk niet zo’n spannend antwoord op. Ik heb nog even gedacht of ik iets moest verzinnen, bijvoorbeeld iemand die mijn MoneyWenkbrauwen wilde epileren. (Heb ik in real life wel eens gehad, voor mijn echte wenkbrauwen, maar dat had niets met mijn blog te maken.) Ik krijg niet zo vaak een aanbod voor m'n blog.
Iemand tips hoe je dat voor elkaar krijgt? Of moet ik dat eigenlijk niet willen?

4. Zou je graag fulltime blogger willen zijn?

Als je met fulltime blogger 40 uur per week achter mijn laptopje in de weer zijn voor mijn blog(s) bedoelt, is mijn antwoord nee. Maar als je bedoelt of ik er voldoende mee zou willen verdienen om van te leven is mijn antwoord ja. Wel de lusten niet de lasten. Oeioeioei.
Mag ik hem iets verfijnen? Als ik zou kunnen kiezen tussen mijn inkomen verdienen met 32 uur in de week bloggen of een andere baan van 32 uur, dan zou ik voor het bloggen kiezen. Ook al zou het bloggen me minder opleveren, als het voldoende zou zijn, zou ik daarvoor gaan.

5. Wat zou je doen met 500.000 euro?

Vijfhonderdduizend euro! Een half miljoen! Dat zou ik echt wel willen. Daar kun je een heleboel leuke dingen mee doen. Een Tesla kopen, een dakterras laten maken, maatpakken laten maken. Maar dat zou ik niet doen. Met een half miljoen moet het net lukken om voor altijd voldoende inkomen te genereren om lekker van te leven. Door die 500.000 euro’s voor me te laten werken. Dat zou ik er dus mee willen doen: investeren, beleggen. Ook best leuk, maar niet het allereerste waar ik aan denk als ik 'leuke dingen' hoor. Ik zou ook nog wel even zenuwachtig worden, want het komt er wel op aan. Het is een beetje krap (klinkt erg he?). De euro’s moeten wel allemaal hard genoeg kunnen werken en niet verdwijnen. Het vraagt dus de juiste investeringen en beleggingen.

Dan zou ik het leven dat ik nu leid kunnen blijven leiden zonder dat ik ooit weer moet gaan werken. Lijkt me heerlijk. En dan elke dag leuke dingen doen van de vrije tijd en het geld dat die hardwerkende vijfhonderdduizend euro's me opleveren. Schrijven, lezen, tijd doorbrengen met lieve mensen, klussen, helpen, leren, ... en misschien gaat het wel zo goed dat er genoeg overblijft voor die Tesla, het dakterras en die maatpakken (en ja, dat zou ik heel leuk vinden).

And the nominees are ...

Bij de Liebster-ward krijgen hoort ook doorgeven, nomineren. Dat levert ook een klein dilemmaatje op. Ik vond het erg leuk om de Liebster-award te krijgen, terwijl ik het tegelijkertijd vind lijken op een variant op de kettingbrief. En daar wil ik andere mensen eigenlijk niet mee opzadelen. Dus ik wist eigenlijk niet zo goed of ik wel of niet blogs moet nomineren.

Ik heb besloten om er niet al te moeilijk over te doen. Ik nomineer gewoon de blogs die ik wil nomineren, en het is aan de blogger zelf om er wel of niet iets mee te doen. Net als Mom4life bij mij deed eigenlijk. Ze schreef: “Geen druk hoor, je hoeft er niets mee te doen. Maar het is een uiting van mijn waardering voor jou.”

Ik zag ook ergens dat Liebster bedoeld is voor beginnende bloggers. Nou ken ik die niet zoveel dus daar heb ik even geen rekening mee gehouden. Mocht je beginnende blogger zijn en graag de award willen ontvangen, reageer dan even. Dan kijk ik rond op je blog en als ik de juiste persoon ben om jou te nomineren doe ik dat.

Mijn genomineerden zijn dezelfde blogs als de blogs waarmee ik een klik heb:
Geldnerd, ProjectLonica, en Huisvlijt. (Mom4life terugnomineren lijkt me een beetje raar, maar je mag van harte nog een keer als je wil.)

Vragen, vragen, vragen

Een van de opdrachten bij de Liebster-award is om vragen te bedenken voor degenen die je genomineerd hebt. Ik dacht eerst dat ik dat moeilijk zou vinden. Maar na niet al te lang nadenken en een beetje surfen (beter goed geïnspireerd, dan je eigenste verzinsel verkeerd : ) ) had ik er zo een stuk of 15 staan. Dat is een beetje te veel van het goede. Ik vind drie een mooi aantal. Dus toen werd het moeilijke aan dit onderdeel het kiezen. Deze zijn het geworden (en misschien dat ik op die andere nog eens terugkom):

[Nagekomen opmerking: De eerste, ongenummerde vraag had ik weg willen halen voor publicatie, maar dat is mislukt (ik dacht at ik het gedaan had, blijkbaar niet). Ik vind het flauw om hem alsnog weg te halen. De nominees zijn vrij om deze wel of niet mee te nemen. Zoals met elke vraag overigens :) ]

Waarover zou je eigenlijk graag willen bloggen, maar heb je nog niet gedaan omdat je het te off-topic vindt voor je blog? Of heb je een mooi plaatje dat je wel wil laten zien, maar wat eigenlijk niet op je blog past?

1. Hoe belangrijk is je blog voor jou?
2. Wat vind je nu van je eerste blogpost?
3. Als je zou moeten kiezen, door wie/wat (welke krant, glossy, website, vlogger …) zou je graag geïnterviewd willen worden?

Regels, regels, regels

Nog even de regels van de Liebster-award op een rijtje:

1. Bedank de persoon die jou genomineerd heeft en post een link naar zijn/haar blog
2. Zet een foto van de award op je blog
3. Beschrijf jouw favoriete blog
4. Beantwoord de vragen van de persoon die jou genomineerd heeft en maak nieuwe vragen voor de bloggers die jij nomineert
5. Nomineer jouw favoriete blogs
6. Kopieer de regels in je blogpost
7. Informeer de bloggers die jij genomineerd hebt, en stuur hen een link van je blogpost.

Ik zie nu dat ik nummer 3 nog niet gedaan heb. Die houden jullie dan nog van me tegoed. Dan kan ik er nog even over nadenken.

De lessen van Monopoly

Meneer Money Wenkbrauw houdt niet zo van spelletjes. Maar toch kreeg hij lichtjes in z'n ogen toen onze logees vroegen of hij ook meedeed met een potje Monopoly, ik had al 'ja' gezegd.

Pingostraat

Meteen werden er driftig taken verdeeld door de logees: "Jij verdeelt het geld. Ik doe de kaartjes." Wij mochten ondertussen een pion uitkiezen. Dat was nog even wennen voor ons allevier, want we hebben de Surinaamse versie, ooit gekocht na een heerlijke vakantie. Dus het geld was in Surinaamse Dollars, de straten allemaal onbekend, en de pionnen al even grappig als de straatnamen. Gekleurde vliegtuigjes en de Pingostraat. (Eerlijk gezegd moest ik net de straatnamen even opzoeken. De doos staat beneden en ik zit lekker boven in een comfy stoel te tikken, terwijl een van de logees filmpjes zit te kijken met een dekentje op de bank. Ziet er vast heel digitaal uit, maar voelt cosy, allebei een kopje thee en een plakje cake terwijl de andere twee nog slapen. Maar goed, ik moest het dus opzoeken en kwam erachter dat we een nep-versie van het Surinaamse Monopoly hebben. Het plezier was er niet minder om.)

Straten versus geld

Logee Anne had geluk en kwam op heel veel straten. Hij was zo slim om ze ook iedere keer te kopen. "Oeioeioei, jij gaat winnen," voorspelde Meneer Money Wenkbrauw. Anne was er zelf niet zo zeker van. Hij had veel te weinig geld vond hij. Ben, het andere logeetje keek verlekkerd naar zijn stapel geld en was helemaal de koning te rijk toen hij de Maagdenstraat (Kalverstraat) kon kopen. Hij bemachtigde ook nog de Surinaamse Leidsestraat, die heet Waterkant. Het waren zo ongeveer zijn enige straten, maar wel met potentiële hoge opbrengsten. Hij maakte zich geen zorgen.

Investeren

Elk rondje kon Anne meerdere malen huur innen van alle straten die hij bezat. En hoewel hij graag veel geld wilde hebben - hij vond het maar niks als hij geen 500'tje (het hoogste bedrag) had liggen -  had hij blijkbaar tijdens eerdere spelletjes geleerd dat het slim is om geld zo snel mogelijk te investeren. Hij kocht dus huizen zodra hij kon. Wij probeerden dat allemaal ook, maar hij had de meeste straten. Ben zette (noodgedwongen) alles in op zijn Surinaamse Kalverstraat, maar had nog veel vertrouwen door de enorme bedragen die hij zou kunnen vragen bij een bezoekje.

Hoe het afliep laat zich raden:

Ben had de pech dat het lang duurde voor er iemand langs kwam in de Maagdenstraat. Toen had hij zijn huizen al moeten afbreken omdat hij Anne zo vaak had moeten betalen, eerste nog kleine bedragen, maar elke ronde kwam er hier en daar een huisje bij en werden de bedragen hoger.
Anne won glansrijk.

De lessen zijn duidelijk:

• Je moet een beetje geluk hebben. En dan moet je dat geluk benutten of een handje helpen:
• Door te investeren kun je je kapitaal laten groeien.
• Spreid je kansen.

En voor wie het wil weten. Een Pingo is een soort varkentje.

Rich Reader

Hoe kwamen we er eigenlijk bij om ons hierin te gaan verdiepen? Al eerder schreef ik iets als dat het niet een heel bijzonder of uniek plan is om huizen te gaan verhuren. Het wordt via meerdere kanalen geopperd als een goede manier om (passief) inkomen te genereren. Wie of wat gaf voor ons nou de doorslag?

Rich Son

Ik noem hem Rich Son: Robert Kiyosaki, de schrijver van RichDad, Poor Dad. Meneer Money Wenkbrauw had een filmpje van hem gezien. Dat prikkelde hem wel, en toen heeft hij nog een paar filmpjes gekeken. Vervolgens heeft hij een tijdje spelletjes gedaan, ontworpen door Kiyosaki (of zijn medewerkers). Meneer werd er erg enthousiast van. De spelletjes bevestigden precies de theorie uit de filmpjes. Ik was wat sceptisch want natuurlijk bevestigen die spelletjes en die filmpjes elkaar. Nogal Wiedes.

Film, boek, verslag, site

Maar Meneer was zo enthousiast dat ik toch een paar keer meekeek met zo’n spelletje. Het deed mij een beetje denken aan een kruising tussen Monopoly en Levensweg. Wat je verder ook van Kiyosaki en van die spelletjes vindt: Het maakte de theorie wel erg inzichtelijk, en het maakte me benieuwd. Dus ook ik wilde wel wat meer weten. Ik ben meer een lezer dan een kijker, dus ik wilde het boek bij de bibliotheek halen. Mijn bieb had hem niet, maar ik kon hem wel bestellen. Dat is inmiddels een ruime maand geleden. Dat vind ik wel jammer, maar het zij zo. Inmiddels denderen wij wel lekker door. Ik krijg de zienswijzen van de Rich Son nu via Meneer, en ik kijk ook af en toe rond op zijn site.

Gezond verstand

Er zijn wat dingen in de benadering waar we kriebels van krijgen, maar er is ook veel dat ons aan het denken zet en waar we enthousiast van worden. We kijken met ons (hopelijk) gezonde verstand naar zijn adviezen, en kijken of en hoe we ze voor ons toe kunnen passen.

Drie tips voor het kopen van huizen die we bij Rich Son hebben gevonden zijn:

1.       Bekijk voor je koopt, minstens 100 huizen in minstens 100 dagen.

2.       Als het even kan, koop dan het lelijkste huis in de straat. 

3.       Koop in een goede buurt waarin geïnvesteerd wordt.

Dus wij zijn 100 huizen aan het bekijken in goede buurten. En bij elk huis checken we ook even of het het lelijkste in de straat is.

Een fijne plek om te beleggen?

De kop en de leader van een artikel in het Financieel Dagblad maken me een beetje ongerust:

“Ik denk niet dat Europa nu een fijne plek is om te beleggen.” Het is een uitspraak van Phil Barach, een Amerikaan die al dertig jaar in het vak zit. In het beleggingsvak zo blijkt. Zijn nog beroemdere collega schijnt gezegd te hebben “dat het tijdperk van de decennialange koerswinsten op de obligatiemarkt voorbij is.”
Whaa, dat hoor ik liever niet. Als ik het artikel vluchtig lees, word ik beurtelings gerustgesteld en weer ongerust gemaakt. Even rustig lezen. Wat staat er nou precies?

Ik begin even met mijn weergave van de laatste alinea uit het interview hierover :

Oplopende inflatie en volatiliteit

>>Barach verwacht dat de inflatie in Europa op gaat lopen, hij denkt dat die in juli al gelijk is aan de inflatie in Amerika (waarvoor hij eerder 2,5% noemde). En omdat Europa nogal afhankelijk is van olie- en gasimport zou de inflatie in Europa zelfs hoger kunnen oplopen. Als gevolg daarvan verwacht hij verwacht volatiliteit (dat betekent dat hij verwacht dat de koersen flink zullen gaan schommelen).<<

Schommel in een glas water

Volatiliteit is volgens mij alleen lastig of vervelend als je op korte termijn iets met je aandelen wil of moet. Als je belegt voor de lange termijn, zoals ik, is het niet echt een probleem toch?! Geschommel in een glas water dus.
Maar hoe zit het met die uitspraak “dat het tijdperk van de decennialange koerswinsten op de obligatiemarkt voorbij is.”?

Die zie ik in de rest van het interview niet terugkomen of onderbouwd worden. Misschien moet ik dat nog een keer uitzoeken, wat daar dan mee bedoeld werd en of dat dat overeind blijft, maar voorlopig lig ik er maar niet wakker van. Ik heb ook niet alleen maar Europese aandelen.

Ik schets hieronder nog wel even de aanloop naar bovenstaande verwachting van meneer Barach over de komende volatiliteit:

Bloedbad

>>De financiële markten zijn in rep en roer. Al zeker dertig jaar dalen de rentes op de kapitaalmarkten en dus stijgen de koersen. Maar nu heeft het er alle schijn van dat de ommekeer daar is en dat de rentetarieven aan het oplopen zijn. Een hevige omslag kan een bloedbad veroorzaken, ook bijvoorbeeld op de aandelenmarkten.<<

Hmm, termen als ‘bloedbad’ helpen natuurlijk niet.

Stijgende rentes

>>Velen maken zich zorgen om de investeringsplannen van Trump, die zouden de Amerikaanse economie kunnen oververhitten en de leenbehoefte van de VS opjagen. Dat is echter niet waar Barachs zorgen zitten. Hij denkt dat die plannen helemaal niet worden uitgevoerd.

Maar hij denkt wel dat de rentes gaan stijgen:

"Op de korte termijn zit een stijging naar 3% er wel in. Vaak gaan dit soort verschuivingen vrij snel. Nu hebben we het over 2,79%, dan staan we volgende week misschien op 3%. Daar zullen veel beleggers vrij zenuwachtig van worden, maar wij denken dat het tegen die tijd wel weer vrij aantrekkelijk is om in te stappen."<<

Ha! ‘aantrekkelijk om in te stappen’ dat klinkt al beter. (Blijft natuurlijk wel het vermoeden dat hij hier zegt dat het niet goed is voor bestaande beleggers.)

En weer dalend

>>De interviewer merkt ook op dat dat niet zo heel erg lijkt, niet zo erg (“als de pijnlijke correctie die er hier en daar van gemaakt wordt”). “ Barach antwoordt dat veel afhankelijk is van de inflatie. De inflatie loopt nu tijdelijk op, maar die zal ook weer vrij snel dalen en laag blijven. (De stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door de olieprijs, maar andere ontwikkelingen in de technologie, demografie en opkomende landen hebben een dempend effect.) “Dat heeft de centrale bankiers in Amerika en Europa verrast: hoeveel geld ze ook bijdrukken, de inflatie loopt niet op. Onze modellen zien de inflatie stijgen naar 2,5% in juli, en daarna weer terugzakken naar 2%. Voor Amerikaanse staatsobligaties is dat niet enorm. Maar op de aandelenmarkt zal het effect veel groter zijn.”

Waarom dalen de aandelenmarkten dan?

'Dat beetje inflatie komt dus van olie, van grondstoffen en een beetje uit hogere lonen. Ook lopen de leenkosten een beetje op. Dat zijn allemaal factoren die op de winstgevendheid van bedrijven drukken. De aandelenmarkten zijn al zo lang aan het stijgen en zijn nu zo duur geworden, dat er weinig tegenwind nodig is om ze te laten dalen.

Gat

In Amerika begint sparen weer te lonen dus mensen voelen zich niet meer gedwongen om te beleggen. In Europa is dat nog anders. Barach noemt de Duitse tweejaarsrente, van -0,56%, belachelijk. Hij verwacht dat die het gat met de Amerikaanse rente in zal lopen. De ECB moet daarvoor in actie komen, en hij verwacht dus dat dat gebeurt. Nog niet in 2018, maar wel in 2019 en 2020.<<

We gaan het zien.

Dood kapitaal moet belegd worden

Wanneer is geld ‘over’? Ik schreef begin september al dat ik daar nog een keer op terug wilde komen. Ik heb een grof idee in mijn hoofd maar het antwoord voor mezelf nog steeds niet geformuleerd als ik deze passage tegenkom in mijn boek:

Reserves

Omdat het over een afgebakende periode gaat, is het voor onze student-zwerver makkelijk rekenen. Hij vermenigvuldigt de kosten van de afgelopen week met het aantal weken dat hij nog denkt te blijven. Hij houdt een buffer 'de reserves' aan van 1 dollar. Dat is 45% oftewel 1,8 weken op 4 weken. Hij lijkt overigens niet te diep na te denken over die buffer, 1 is een lekker afgerond getal.
Toen ik het las vond ik het wat weinig die ene dollar, ook als je het zou omrekenen naar huidige bedragen, maar omgezet in een percentage lijkt het me een prima buffer.

Meer uitgegeven

Overigens is het mij niet helemaal duidelijk hoe hij aan die 55 cent komt. Hij zou met 10 dollar op stap gaan, er is sinds zijn aankomst in New York een week verstreken en hij heeft nog 2,20 + 1,00 + 6,00 = 9,20 over. Dat zou volgens mij betekenen dat de eerste week 80 cent gekost heeft. Maar misschien heeft hij voor of tijdens de reis een kwartje opgemaakt. Hij heeft de eerste week sowieso meer dan 55 cent uitgegeven, maar hij heeft ook geld verdiend. Hij rekent er kennelijk op dat hij ook tijdens het vervolg van zijn reis ongeveer net zo veel geld kan verdienen. Waarom ook niet.

Investing the rest

Hoe dan ook, hij komt tot de conclusie dat hij zes dollar ‘over’ heeft. “... en dood kapitaal moet belegd worden.” Dat is ongeveer wat Mr. Money Mustache ook zegt in een kort door de bocht-versie van zijn methode: “Figure out how much money you are taking home and subtract the amount you are spending. Be sure to keep all that surplus money at work, by paying down high interest debt first and then investing the rest.”

Dood kapitaal

Ik vind de term ‘dood kapitaal’ wel beeldend. Het maakt goed duidelijk dat je er niet zo veel aan hebt. In die zin sluit het heel goed aan op 'Wie niet besteedt wat hij heeft gespaard'. Zelf heb ik op het moment geen dood geld, en ik stort dus niets bij op mijn beleggingsrekening. Meneer en ik moeten nog steeds bekijken of we samen geld hebben dat we eigenlijk zouden moeten investeren.